{"id":2823,"date":"2023-05-15T08:34:11","date_gmt":"2023-05-15T08:34:11","guid":{"rendered":"http:\/\/51.68.177.34\/jashtme\/?page_id=2823"},"modified":"2023-07-25T09:16:13","modified_gmt":"2023-07-25T09:16:13","slug":"diaspora","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/51.68.177.34\/jashtme\/diaspora\/","title":{"rendered":"Diaspora"},"content":{"rendered":"

Diaspora shqiptare \u00ebsht\u00eb tradicionale. Rreth 200 000 njer\u00ebz migruan kur osman\u00ebt pushtuan tokat shqiptare n\u00eb shekullin e XV-t\u00eb. M\u00eb von\u00eb, shqiptar\u00ebt l\u00ebviznin brenda territorit osman, dhe mbanin gjithashtu pozita t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb strukturat osmane n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb Perandoris\u00eb. Nj\u00eb prej diasporave m\u00eb t\u00eb vjetra shqiptare \u00ebsht\u00eb komuniteti arb\u00ebresh n\u00eb Itali, i cili akoma ruan rr\u00ebnj\u00ebt e veta kulturore dhe gjuh\u00ebsore. Kjo popullat\u00eb \u00ebsht\u00eb pasardh\u00ebse e atyre familjeve shqiptare, q\u00eb udh\u00ebhiqnin Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb shekullin e XV, kur osman\u00ebt pushtuan k\u00ebt\u00eb zon\u00eb dhe ata u b\u00ebn refugjat\u00eb kryesisht n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Napolit.<\/p>\n

Shekulli i kaluar solli ndryshime t\u00eb m\u00ebdha demokratike n\u00eb Evrop\u00ebn Lindore. N\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb 2 korrik t\u00eb vitit 1990, qindra shqiptar\u00eb, t\u00eb ndjekur nga qindra t\u00eb tjer\u00eb n\u00eb dit\u00ebt n\u00eb vijim, hyn\u00eb forc\u00ebrisht n\u00eb Ambasadat e huaja t\u00eb akredituara n\u00eb Tiran\u00eb, kryesisht ato per\u00ebndimore, duke k\u00ebrkuar largimin nga Shqip\u00ebria p\u00ebr n\u00eb vendet ku d\u00ebshironin. Ata thyen me k\u00ebt\u00eb akt \u201cMurin shqiptar t\u00eb Berlinit\u201d q\u00eb i ndante ata me Evrop\u00ebn duke p\u00ebrshpejtuar fundin e komunizmit 45- vje\u00e7ar n\u00eb vend.<\/p>\n

Sot, diaspora shqiptare \u00ebsht\u00eb e pranishme n\u00eb shtetet evropiane, USA, Kanada, Australi dhe n\u00eb Afrik\u00eb. N\u00eb shumic\u00ebn e vendeve mikprit\u00ebse, shqiptar\u00ebt kan\u00eb themeluar organizatat e tyre. N\u00eb trajtimin e diaspor\u00ebs shqiptare, organizatat nd\u00ebrkomb\u00ebtare fokusohen kryesisht vet\u00ebm n\u00eb at\u00eb\u0308 aktuale. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb jan\u00eb larguar nga Shqip\u00ebria dhe Kosova pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit n\u00eb vitet 1990-te\u0308 dhe m\u00eb von\u00eb. Ky p\u00ebrkufizim \u00ebsht\u00eb i mang\u00ebt dhe nuk p\u00ebrfaq\u00ebson realitetin e diaspor\u00ebs shqiptare.<\/p>\n

Shum\u00eb nga ata q\u00eb u larguan n\u00eb vitet \u201890, u bashkuan me familjar\u00ebt apo miqt\u00eb e tyre, q\u00eb tashm\u00eb po jetonin jasht\u00eb vendit. Ata u jan\u00eb bashkuar shoqatave shqiptare, q\u00eb ekzistonin prej koh\u00ebsh n\u00eb shum\u00eb vende mikprit\u00ebse.<\/p>\n

Migrimi mbetet nj\u00eb sfid\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr institucionet shtet\u00ebrore dhe shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare. P\u00ebr t\u00eb institucionalizuar misionin p\u00ebr diaspor\u00ebn, u hartua Strategjia Komb\u00ebtare e Diaspor\u00ebs 2021 \u2013 2025, si nj\u00eb instrument, i cili trajton gjendjen e fenomenit migrator dhe diaspor\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Ajo jep nj\u00eb num\u00ebr rekomandimesh, t\u00eb cilat qart\u00ebsojn\u00eb pun\u00ebn e ardhshme t\u00eb strukturave shtet\u00ebrore. Q\u00ebllimi i Strategjis\u00eb Komb\u00ebtare \u00ebsht\u00eb t\u2019i siguroj\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nj\u00eb politik\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse p\u00ebr diaspor\u00ebn dhe vendosjen e saj n\u00eb nj\u00eb linj\u00eb me orientimet e politik\u00ebs s\u00eb integrimit t\u00eb Bashkimit Evropian dhe trajtimin e saj me standardet m\u00eb t\u00eb mira nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n

Ministria p\u00ebr Evrop\u00ebn dhe Pun\u00ebt e Jashtme dhe diplomacia ushtron politik\u00ebn e saj t\u00eb jashtme p\u00ebr t\u00eb identifikuar, adresuar, kontribuar n\u00eb zgjidhjen e problematikave me t\u00eb cilat p\u00ebrballet diaspora sot si dhe p\u00ebr t\u00eb kultivuar opinionin publik n\u00eb shtetet e tjera.<\/p>\n

Politika jon\u00eb e jashtme bashk\u00ebpunon dhe angazhohet, p\u00ebr ruajtjen e identitetit komb\u00ebtar, p\u00ebrmes arsimimit dhe p\u00ebrdorimit t\u00eb gjuh\u00ebs amtare, p\u00ebr promovimin e vlerave dhe trash\u00ebgimis\u00eb komb\u00ebtare, si pjes\u00eb e t\u00eb drejtave dhe lirive themelore t\u00eb njeriut, duke ndihmuar nj\u00ebherazi, si n\u00eb integrimin sa m\u00eb efikas t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare n\u00eb vendet prit\u00ebse, ashtu dhe n\u00eb mbajtjen dhe zhvillimin e nj\u00eb profili t\u00eb qart\u00eb komb\u00ebtar t\u00eb saj.<\/p>\n

Marr\u00ebdh\u00ebniet shtet-diaspor\u00eb jan\u00eb institucionalizuar edhe me agjencit\u00eb shtet\u00ebrore t\u00eb diaspor\u00ebs: Agjencia Komb\u00ebtare e Diaspor\u00ebs, Qendra e Botimeve dhe Publikimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt, Qendra e Botimeve p\u00ebr Diaspor\u00ebn, t\u00eb cilat zhvillojn\u00eb dhe konsolidojn\u00eb bashk\u00ebpunimin institucional me diaspor\u00ebn, mbrojn\u00eb t\u00eb drejtat dhe interesat e pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb diaspor\u00ebs,
\nofrojn\u00eb asistenc\u00eb p\u00ebr ruajtjen e gjuh\u00ebs amtare dhe t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore duke botuar dhe shp\u00ebrndar\u00eb tekste t\u00eb miratuara shkollore dhe libra t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb do t\u00eb ndihmojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar dhe p\u00ebr t\u00eb ruajtur identitetin komb\u00ebtar t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare; kryejn\u00eb studime t\u00eb specializuara p\u00ebr historin\u00eb, let\u00ebrsin\u00eb dhe kultur\u00ebn e komunitetit arb\u00ebresh n\u00ebp\u00ebrmjet nxitjes s\u00eb bashk\u00ebpunimit mes studiuesve t\u00eb fush\u00ebs vendas dhe n\u00eb diaspor\u00eb e m\u00eb gjer\u00eb, me q\u00ebllim mb\u00ebshtetjen dhe zhvillimin e struktur\u00ebs s\u00eb studimeve mbi komunitetin arb\u00ebresh; shp\u00ebrndajn\u00eb informacion dhe organizojn\u00eb aktiviteteve t\u00eb ndryshme p\u00ebr t\u00eb promovuar bashk\u00ebpunimin ekonomik nd\u00ebrmjet vendit t\u00eb origjin\u00ebs dhe diaspor\u00ebs si dhe p\u00ebr t\u00eb promovuar interesat e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n

Marr\u00ebdh\u00ebnia diaspor\u00eb-shtet \u00ebsht\u00eb institucionalizuar me ngritjen e K\u00ebshillit Koordinues t\u00eb Diaspor\u00ebs \/ K\u00ebshillin Koordinues t\u00eb Arsimtar\u00ebve, n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje t\u00eb t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb figurat m\u00eb t\u00eb shquara nga rradh\u00ebt e diaspor\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt adresojn\u00eb problematikat dhe nevojat e tyre rregullisht n\u00eb takimet periodike me institucionet shqiptare, orientojn\u00eb proceset e bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet institucioneve shtet\u00ebrore dhe diaspor\u00ebs shqiptare si dhe mb\u00ebshtesin krijimin e nj\u00eb rrjeti t\u00eb organizuar t\u00eb komuniteteve shqiptare midis vendeve prit\u00ebse dhe shteteve t\u00eb origjin\u00ebs.<\/p>\n

Nj\u00eb mb\u00ebshtetje p\u00ebr diaspor\u00ebn shqiptare jan\u00eb edhe P\u00ebrfaq\u00ebsit\u00eb Diplomatike dhe Konsullor\u00eb t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb cilat, me q\u00ebllim mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb qytetar\u00ebve shqiptar\u00eb, ndihmojn\u00eb me rregullat dhe praktikat e imigrimit n\u00eb vendet prit\u00ebse, p\u00ebrpilojn\u00eb raporte periodike p\u00ebr situat\u00ebn dhe organizimin e diaspor\u00ebs shqiptare si dhe nd\u00ebrgjegj\u00ebsojn\u00eb qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb jasht\u00eb vendit p\u00ebr p\u00ebrdorimin e sh\u00ebrbimeve konsullore dhe diplomatike q\u00eb ofrohen n\u00ebp\u00ebrmjet platform\u00ebs konsullore elektronike.<\/p>\n

Largimi nga vendlindja i njer\u00ebzve t\u00eb kualifikuar \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsues dhe fenomeni i \u201crrjedhjes s\u00eb trurit\u201d q\u00eb p\u00ebrfshin akademik\u00ebt, personat e kualifikuar n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme, si edhe nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm student\u00ebsh shqiptar\u00eb q\u00eb studiojn\u00eb n\u00eb universitete t\u00eb huaja, vler\u00ebsohet si nj\u00eb d\u00ebm i zhvillimit social-ekonomik t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, pasi ata jan\u00eb forca zhvilluese e \u00e7do vendi.<\/p>\n

Politika jon\u00eb e jashtme synon q\u00eb t\u00eb inkurajohen investimet e diaspor\u00ebs n\u00eb atdhe n\u00ebp\u00ebrmjet:<\/p>\n